Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nın (BTSO) bu yıl 28’incisini gerçekleştirdiği “Bursa 250 Büyük Firma Araştırması-2024” sonuçları açıklandı. Buna göre Bursa’nın en büyük 250 firmasının toplam iç ve dış satışları, geçen yıla göre yüzde 43 artarak 1 trilyon 467 milyar TL’ye ulaştı. Ancak firmaların kârlılıklarında belirgin bir düşüş yaşandı.
Araştırmada firmalar; net satış, katma değer, öz kaynak yapısı, aktif toplamı, ihracat, üretimden satışlar, istihdam ve FAVÖK gibi kriterlere göre değerlendirildi.
Net satışlar büyüdü, katma değer sınırlı arttı
2024 yılında Bursa’daki 250 firmanın üretimden net satışları geçen yıla göre yüzde 44 arttı. Buna karşın firmaların oluşturduğu katma değer sadece yüzde 10 büyüyerek 231,7 milyar TL’ye yükseldi. 2023’teki yüksek artışa kıyasla bu yılki sınırlı büyüme; küresel yavaşlama, sıkı para politikaları ve maliyet baskılarının etkisini gösterdi.
Kârlılıkta sert düşüş
Araştırmada kâr eden firma sayısı 220’den 164’e geriledi. Vergi öncesi toplam kâr/zarar büyüklüğü yüzde 67 düşüşle 28,2 milyar TL’ye indi.
Toplam faaliyet kârı ise yüzde 50,7 azalarak 47,7 milyar TL’ye geriledi.
Finansman giderlerindeki artış da dikkat çekti. 2024 yılında finansman giderleri yüzde 14,5 artarak 54,9 milyar TL’yeyükseldi. Bu giderlerin faaliyet kârına oranı 2023’te yüzde 49,6 iken, 2024’te yüzde 115,2’ye çıktı.
İhracat Türkiye ortalamasının üzerinde büyüdü
Türkiye genelinde ihracatın yüzde 2,4 arttığı 2024 yılında Bursa’da listede yer alan firmaların toplam ihracatı yüzde 10,8 artışla 14,8 milyar dolara yükseldi.
Toplam istihdam ise yüzde 7 artarak 189 bin 977 kişiye ulaştı. Yabancı sermayeli firma sayısı 42 ile aynı seviyede kaldı.
Bursa’nın ilk 10 firması belli oldu
2024 net satış sıralamasına göre ilk 10 şöyle oluştu:
-
Oyak Renault – 175,4 milyar TL
-
Tofaş – 106,1 milyar TL
-
TGS Dış Ticaret – 84,3 milyar TL
-
Bosch – 64,1 milyar TL
-
Borçelik – 46,6 milyar TL
-
Togg – 41,7 milyar TL
-
Sütaş
-
Uludağ Perakende Elektrik Satış
-
Köfteci Yusuf
-
Karesi Polyester
Listede en yüksek pay otomotivde
250 firmanın sektörel dağılımı şöyle gerçekleşti:
-
69 otomotiv yan sanayi
-
35 tekstil
-
31 gıda, tarım ve hayvancılık
-
26 perakende ticaret
-
21 metal
-
10 makine-teçhizat
-
Diğer sektörlerde çimento, enerji, hazır giyim, kimya, lojistik, eğitim, hizmet ve turizm firmaları yer aldı.
Burkay: “Bursa iş dünyası üretmeye devam etti”
BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, küresel zorlukların üretim zincirini etkilediğini belirterek şunları söyledi:
“Enerji ve işgücü maliyetleri artarken finansmana erişim zorlaştı. Buna rağmen Bursa iş dünyası üretmeye, ihracat yapmaya, istihdamını korumaya devam etti. Kârlılıktan ödün verilse de çarklar durmadı.”
Burkay, firmaların finansman gideri yükünün ağırlaştığını vurgulayarak, 2024’te satış kârlılığının yüzde 1,9’a gerilediğini söyledi. Aynı zamanda, faiz politikasındaki iyileşmelerin yatırım iştahı üzerinde belirleyici olacağını ifade etti.
“Verimliliği merkeze alan bir dönüşüm şart”
Burkay, küresel rekabette miktar yerine verimliliğin belirleyici hale geldiğini vurgulayarak, dijitalleşme ve teknoloji temelli üretim modellerine geçişin önemine dikkat çekti.
BTSO’nun TEKNOSAB, Model Fabrika, BUTEKOM ve benzeri projelerle firmaları desteklemeye devam ettiğini de hatırlattı.